ملا محمد مهدي النراقي ( مترجم : مجتبوي )
405
جامع السعادات ( علم اخلاق اسلامى ) ( فارسي )
براى بيدارى طالبان كفايت مىكند . و عقل نيز حكم مىكند كه آن خبيثترين رذائل است ، و بزرگان پيشين عبادت را در نماز و روزه نمىدانستند ، بلكه در خوددارى از ريختن آبروى مردم مىدانستند ، كه اين را افضل اعمال مىشمردند ، و خلاف آن را صفت منافقان مىديدند ، و معتقد بودند كه وصول به مراتب عالى در بهشت متوقّف بر ترك غيبت است ، به دليل روايتى كه از رسول خدا صلى اللَّه عليه و آله و سلَّم رسيده كه فرمود : « من حسنت صلاته ، و كثرت عياله ، و قلّ ماله ، و لم يغتب المسلمين ، كان معى في الجنّة كهاتين » . « هر كه نماز او نيكو ، و عائلهء او بسيار ، و مال او كم باشد ، و مسلمانان را غيبت نكند با من در بهشت خواهد بود همانند اين دو ( انگشتان سبّابه و وسطى ) » . و چقدر زشت است كه مرد مسلمان از عيوب خود غافل باشد و در جستجوى عيوب برادران [ دينى ] خود برآيد و آنها را ميان مردمان آشكار كند ، خارى را در چشم ديگران ببيند و شاخ درختى را در ديدهء خود مشاهده نكند . پس اى دوست من ، چون خواهى كه عيوب ديگران بگويى ، عيوب خود را ياد كن ، و به يقين بدان كه به حقيقت ايمان نخواهى رسيد مگر اينكه مردم را به عيبى كه در خود تو هست عيب جوئى نكنى و به اصلاح آن عيب بپردازى . و چون مشغول عيوب خويش باشى به كار خود پردازى و ديگر فرصتى براى اشتغال به عيوب مردم نخواهى داشت ، و در اين حال محبوبترين بندگان در نزد خدا خواهى بود به دليل گفتار پيغمبر اكرم صلى اللَّه عليه و آله و سلَّم كه فرمود : « طوبى لمن شغله عيبه عن عيوب النّاس » . « خوشا آن كه مشغول عيوب خود باشد و به عيوب مردم نپردازد » . و بدان كه هر گاه عيبى را كه ياد مىكنى امرى اختيارى باشد ناتوانى ديگران از اجتناب از آن عيب و دشوارى بر طرف كردن آن همانند عجز تو از آن است ، و اگر غير اختيارى و مربوط به خلقت و طبيعت باشد ، مذمّت او براى آن عيب مذمّت خالق تعالى است ، كه هر كه ساخته اى را مذمّت كند در واقع سازندهء آن را ذم نموده است . شخصى به يكى از حكما گفت : اى زشت روى گفت : « خلقت صورتم